Asgari Ücret Nedir, Ne Kadar?

Asgari ücret veya minimum ücret, yasal bakımdan işçilere ödenebilecek en düşük seviyedir; işçilerin belirlenen sınırın altında emeğini satamayacaklarını belirtir. Çoğu ülke 20. yüzyılın sonuna doğru asgari ücret mevzuatını uygulamaya başlamıştır.

İşçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım, kültür vb. gereksinimlerini günün fiyatları üzerinden en az düzeyde karşılayacak biçimde hesaplanır. Ülkelere göre asgari ücret açıklamaları değişkenlik gösterebilir; kimileri sadece saatlik bazda açıklarken diğerleri doğrudan belirli bir saatlik çalışmanın karşılığı olarak aylık bazda açıklar. Asgari ücret çalışma süresiyle yakından bağlantılıdır.

Klasik liberal ve liberteryen ekonomistler, asgari ücretin işsizlik oluşturduğu görüşünü benimsemiştir. Asgari ücretler ne kadar yükselirse, bu ücretleri karşılayamayacak küçük işletme sahipleri o kadar artacaktır. Bunun sonucunda küçük işletmeler daha az işçi çalıştıracak ve bu durum işsizlik oluşturacaktır. Yandaki grafik bu durumu arz talep doğrularıyla göstermektedir.

Asgari ücret hem okuyup hem çalışabilecek lise öğrencilerini okuldan ettiği gibi, küçük işler yaparak en azından az bir maaşa çalışabilecek işçileri de pazar dışında bırakmaktadır. Kaçak işçi çalıştırılmasının bir sebebi de asgari ücrettir. Bu sistemle hem kaçak işçiler daha kötü şartlarda çalıştırılmaktadır, hem de devlet bu işçilerden ufak hesaplı (ama geniş hacimli) vergi kaybına uğramaktadır.

Türkiye’de Asgari Ücret

Türkiye’de asgari ücret, Türkiye’de bir işçinin kanunca 30 gün üzerinden minimum alması gereken brüt ücrettir. Asgari ücretin günlük olarak belirlenmesi esastır. Günlük hesap üzerinden de “Aylık” ve “Saat” ücreti hesaplanmaktadır. Haftalık standart çalışma saati 45’tir, bu süre haftanın diğer günlerine sadece bir gün izin yapıldığı varsayılarak eşit dağıtılması durumunda günlük 7 saat 30 dakikadır. Kısmi zamanlı çalışma 30 saate kadar ve 30 saat dahil çalışmadır, bunun üzerindeki 45 saate kadar olan haftalık çalışma süresi içeren işler tam zamanlı çalışmadır. Mesai günleri içinde yapılan molalar çalışma süresine eklenmez. Yasal olarak kullandırılması zorunlu en az bir günlük haftalık izin, sanki işçi o gün çalışmış gibi ücretlendirilir. Devlete verilen vergiler kesilerek işçiye “net asgari ücret” ödenir. Kısaca asgari ücret, iş hayatının temel unsurlarından biridir ve uygulanması en düşük sınırı ifade eder.

Türkiye’de asgari ücret 1936 tarihli İş Kanunu ile mevzuata girmesine karşın uygulaması 1951’e kadar gerçekleşmedi. 1951’den 1967’ye dek geçen süre içinde asgari ücret mahalli komisyonlar tarafından belirlendi. Günümüze kadar birkaç değişiklikle varlığını sürdüren asgari ücret tespit komisyonu uygulaması 1967’den sonra başlamıştır.

2022 yılına kadar asgari ücretin gelir vergisi matrahı üzerinden %15 oranında gelir vergisi, brüt ücret üzerinden ise %07,59 oranında damga vergisi uygulanmaktaydı. 2021 yılı sonu alınan karar ile birlikte söz konusu vergiler kaldırılmış, gelir vergisinin kalkmasının bir neticesi olarak da tüm kesintiler sonrası oluşan tutarın üzerine eklenen, çalışanın medeni duruma ve çocuk sayısına göre değişiklik gösteren asgari geçim indirimi de kaldırılmıştır.

Asgari Ücret Kaç TL’dir?

Yıllara göre asgari ücret şöyledir;

2022 yılı için net güncel asgari ücret: 5.500₺

  • 1996 yılı net asgari ücret: 11.339.802 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 11 Türk Lirası)
  • 1997 yılı net asgari ücret: 23.474.588 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 23 Türk Lirası)
  • 1998 yılı net asgari ücret: 34.573.946 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 34 Türk Lirası)
  • 1999 yılı net asgari ücret: 70.110.000 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 70 Türk Lirası)
  • 2000 yılı net asgari ücret: 86.922.900 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 86 Türk Lirası)
  • 2001 yılı net asgari ücret: 122.186.520 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 122 Türk Lirası)
  • 2002 yılı net asgari ücret: 184.251.937 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 184 Türk Lirası)
  • 2003 yılı net asgari ücret: 225.999.000 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 225 Türk Lirası)
  • 2004 yılı net asgari ücret: 318.233.475 Türk Lirası (Günümüzün parasıyla 318 Türk Lirası)
  • 2005 yılı net asgari ücret: 350 Türk Lirası
  • 2006 yılı net asgari ücret: 380 Türk Lirası
  • 2007 yılı net asgari ücret: 419 Türk Lirası
  • 2008 yılı net asgari ücret: 503 Türk Lirası
  • 2009 yılı net asgari ücret: 546 Türk Lirası
  • 2010 yılı net asgari ücret: 599 Türk Lirası
  • 2011 yılı net asgari ücret: 658 Türk Lirası
  • 2012 yılı net asgari ücret: 739 Türk Lirası
  • 2013 yılı net asgari ücret: 803 Türk Lirası
  • 2014 yılı net asgari ücret: 891 Türk Lirası
  • 2015 yılı net asgari ücret: 1.000 Türk Lirası
  • 2016 yılı net asgari ücret: 1.300 Türk Lirası
  • 2017 yılı net asgari ücret: 1.404 Türk Lirası
  • 2018 yılı net asgari ücret: 1.603 Türk Lirası
  • 2019 yılı net asgari ücret: 2.020 Türk Lirası
  • 2020 yılı net asgari ücret: 2.324 Türk Lirası
  • 2021 yılı net asgari ücret: 2.825 Türk Lirası
  • 2022 yılı net asgari ücret: 4.253 – 5.500 Türk Lirası
Bu Yazıyı Paylaş:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.