Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?

, işçinin çeşitli sebeplerle işyerinden ayrılırken işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu gereğince işçiye ödemekle yükümlü olduğu bir tazminat şeklidir. Ancak kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Sözleşmenin feshedilmesi veya kadın çalışanın evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde ödenir.

Kıdem Tazminatı Hangi Durumlarda Alınır?

İşçinin istifa etmesi ya da işi bırakması durumunda tazminat alabileceği sebepler:

  • İş yerindeki ağır çalışma şartları nedeniyle sağlığının bozulması.
  • İşyerinden zorla istifaya zorlanması halleri(mobbing, psikolojik şiddet) bu durumun belgelenmesi önemlidir.
  • İşçinin ücretinin kanun hükümleri ya da sözleşmede yazılan şartlara göre ödenmemesi.
  • İşcinin aldığı ücret dışında sosyal yardım alacaklarının(ikramiye, prim, yakacak yardımı, giysi yardım, fazla mesai, hafta tatili) ödenmemesi
  • İşçinin sigortasının işveren tarafından geç ve eksik bildirilmesi.
  • İşçini haberi olmaksızın işveren tarafında SGK’da giriş-çıkışı yapılması.
  • İşçi, dini bayramlar ve resmi tatillerde çalıştırıldığı hallerde ücreti ödenmiyorsa.
  • İşverenin yıllık izinleri tam olarak kullandırmaması.
  • İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan uzun süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler.
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde evlilik nedeniyle ayrılması
  • Belirli ya da belirsiz iş sözleşmesiyle çalışan işçinin askerlik nedeniyle işten ayrılması.

Ayrıca meslekte en az 5 yıl çalışmış olan gazeteciler istifa etseler dahi kıdem tazminatı alabilir.

“ 10 yılımı doldurdum, istifa edersem Kıdem Tazminatı alabiliyormuşum” YANLIŞ

Aslında o öyle değil, genelde 15 Yıl Hizmet Akdi ve 3600 Prim Gün sayısını kuralı ile karıştırılır. Bu hak sadece 08.09.1999 tarihinden önce SGK girişi yapılmış kişiler için geçerlidir.

Kıdem tazminatı 1475 Sayılı İş Kanunu kapsamında belirli hallerde ödenen bir tazminat şeklidir. Kıdem tazminatını hakketmenin birinci kuralı 1 (bir) yılı doldurmuş olmaktır.

Kıdem Tazminatına Hangi Ödemeler Dahildir

Yemek yardımı, kasa tazminatı, gıda yardımı, yakacak yardımı, Ramazan kolisi, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, erzak yardımı, sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli, unvan tazminatı, aile yardımı, temettü, havlu ve sabun yardımı, taşıt yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, sağlık yardımı, mali sorumluluk tazminatı, bayram harçlığı, sağlık sigortası, lojman tahsisi, aydınlatma, yakıt, su bedeli, teşvik primi, devamlı ödenen primler tazminat için hesaplanan brüt ücrete dahil edilir.

Brüt Maaşınızı Kontrol Edin
Brüt maaşa nelerin dahil olduğu çok önemli. Kıdem tazminatına esas olarak alınan brüt maaş çalışanların bordrolarında belirtiliyor ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na ( SGK) bildiriliyor. Birçok işyeri hile yaparak gerçek maaş yerine bordrolara asgari ücret yazıyor ve SGK’ya bunun üzerinden prim ödüyor. Bu yolla çalışanın daha az tazminat almasına neden oluyor.

İşçinin ücreti ne kadar olursa olsun tazminatın yıllık tutarı 5.434,42 lirayı aşamıyor.

?

İşçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Kıdem tazminatı hesaplanırken sadece damga vergisi kesintisi yapılır.

Emekli Olduktan Sonra Kıdem Tazminatı Alınır mı?

Türkiye’de 1 milyona yakın kişi emekli olduktan sonra çalışmaya devam ediyor. Bu şekilde çalışanlar kıdem tazminatı haklarını merak ediyor. Çalışan emekliler işten atıldıklarında veya haklı nedenle iş akdini feshettiklerinde kıdem tazminatlarını alabilir. Tazminatını aldıktan sonra aynı iş yerinde veya başka bir iş yerinde çalışanlara da kıdem tazminatını alma yolu bulunuyor.

İş Kanunu yönünden, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenler ile diğer çalışanlar arasında fark bulunmuyor. Kıdem, ihbar, yıllık izin gibi hakların aynısı emekli olduktan sonra çalışanlar için de geçerliliğini koruyor.

Emekli olduktan sonra çalışmaya devam ederken işveren tarafından işten çıkartılan ya da haklı bir nedenle istifa eden tüm işçiler kıdem tazminatını alabilirler.

Emekliliği hak ettikten sonra kıdem tazminatını almadan emekli aylığı bağlatarak, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle aynı iş yerinde çalışmaya devam edenler, en rahat grubu oluşturuyor. Bunların kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin gibi her türlü hakkı aynen devam ediyor. İstedikleri an “fiilen” emeklilik gerekçesiyle ayrıldıklarında kıdem tazminatlarını alabilirler. Kıdem tazminatını almadan aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçiler, fiilen emekliye ayrılmak istediklerinde, emekli aylığı bağlatmadan önceki ve bağlattıktan sonraki döneme ilişkin kıdem tazminatlarını topluca alabilirler.